VIŠE OD VEKA ČUVA VERU I TRADICIJU Priča o Crkvi Uspenja Presvete Bogorodice
Više od jednog veka ovaj hram predstavlja mesto molitve i okupljanja, ali i važan deo istorijskog, kulturnog i arhitektonskog nasleđa grada.
U samom gradskom jezgru Mladenovca nalazi se građevina čije su kupole, ukrasne fasade i prepoznatljive crveno-bele linije postale sastavni deo slike grada. Iza njenog današnjeg izgleda krije se priča o dugoj gradnji, ratovima koji su odložili osvećenje i umetnicima koji su učestvovali u uređivanju unutrašnjosti.
Izgradnja mladenovačke pravoslavne crkve, posvećene Uspenju Presvete Bogorodice, započeta je 18. juna 1908. godine. Toga dana osveštani su temelji budućeg hrama, u prisustvu protojereja Petra Popovića, paroha iz Vlaške, i mladenovačkog sveštenika Milana Arsića.
Gradnja je završena 1910. godine, ali crkva tada nije mogla da bude osvećena jer radovi u njenoj unutrašnjosti još nisu bili privedeni kraju. Ubrzo su usledili Balkanski ratovi, a zatim i Prvi svetski rat, pa je svečani čin osvećenja odložen za gotovo dve decenije.
Osvećenje na Veliku Gospojinu
Crkva je osvećena 28. avgusta 1929. godine, na praznik Uspenja Presvete Bogorodice, u narodu poznat kao Velika Gospojina. Osvećenje je obavio patrijarh srpski Dimitrije, uz prisustvo crkvenih velikodostojnika i velikog broja vernika iz Mladenovca i okolnih mesta.
Od tada se Velika Gospojina obeležava kao hramovna slava mladenovačke crkve. Za mnoge porodice ovaj praznik predstavlja priliku da prisustvuju liturgiji, okupe se u porti i podsete na generacije Mladenovčana koje su bile vezane za ovaj hram.
Prepoznatljiv srpsko-vizantijski stil
Crkva je podignuta u srpsko-vizantijskom stilu i ima osnovu u obliku krsta. Projekat je izradio arhitekta Grgur Milovanović, dok je radove nadzirao inženjer Milan Simonović. Gradnju su izvela braća Stevan i Kuzman Naumović, preduzimači poreklom iz sela Vevčani u Makedoniji.
Skladne proporcije, kupole, lučni prozori i dekorativne horizontalne linije na fasadi daju crkvi upečatljiv izgled. Hram istovremeno nosi obeležja tradicionalne srpske sakralne arhitekture i graditeljstva s početka 20. veka.
Posebnu vrednost ima unutrašnjost crkve. Akademski vajar i slikar Mihailo Milovanović započeo je krajem 1926. godine izradu novog ikonostasa i unutrašnje dekoracije. Posle dve godine rada završio je ikonostas od belog venčačkog mermera, kao i deset ikona naslikanih na platnu.
Svedok istorije grada
Sudbina crkve bila je povezana sa istorijskim prilikama kroz koje je prolazio Mladenovac. Tokom Prvog svetskog rata hram je bio oštećen i korišćen u druge svrhe, a bogosluženja su obnovljena posle oslobođenja 1918. godine. Tek nakon uređenja unutrašnjosti stvoreni su uslovi za njegovo konačno osvećenje.
Tokom narednih decenija hram je obnavljan i uređivan, ali je zadržao svoj osnovni arhitektonski izgled. Pored verske uloge, crkva je ostala mesto povezivanja stanovnika Mladenovca, naročito tokom velikih praznika, liturgija i gradskih litija.
Ispred crkve je 16. jula 2011. godine postavljena bista blaženopočivšeg patrijarha srpskog Pavla. Inicijativu za njeno postavljanje pokrenula je mladenovačka porodica Čokić, dok je autorka biste vajarka Drinka Radovanović.
Više od verskog objekta
Crkva Uspenja Presvete Bogorodice nije samo mesto bogosluženja. Ona je hroničar razvoja Mladenovca, svedok ratova, društvenih promena i porodičnih događaja brojnih generacija.
U njoj su Mladenovčani krštavani i venčavani, ispraćali su svoje najbliže, obeležavali praznike i tražili mir u teškim trenucima. Zbog toga vrednost ovog hrama nije samo u njegovoj arhitekturi i umetničkim detaljima već i u uspomenama koje građani vezuju za njega.
Više od jednog veka od početka izgradnje, Crkva UspenjaPresvete Bogorodice ostaje jedno od mesta bez kojih se ne može ispričati priča o Mladenovcu.
