ISTORIJA SE VRAĆA U MLADENOVACŠest vekova od smrti despota Stefana Lazarevića biće obeleženo na mestu gde je izdahnuo
Mladenovac će 2027. godine biti u centru kulturnih, istorijskih i duhovnih događaja u Srbiji, kada se navršava 600 godina od upokojenja despota Stefana Lazarevića, jednog od najvećih srpskih vladara, vojskovođa i književnika.
Tim povodom Opština Mladenovac formirala je Organizacioni odbor za obeležavanje velikog jubileja, koji će u saradnji sa Ministarstvom kulture, Srpskom pravoslavnom crkvom, ustanovama kulture i stručnom javnošću pripremiti višednevni program posvećen despotu Stefanu.
Centralno mesto obeležavanja biće Markovačke Crkvine, nadomak Mladenovca, gde je 19. jula 1427. godine iznenada preminuo despot Stefan Lazarević. Upravo na tom mestu i danas se nalazi jedan od najznačajnijih srednjovekovnih spomenika Srbije – mermerni Spomenik despotu Stefanu iz 1427. godine, podignut neposredno nakon njegove smrti, koji se čuva u porti Crkve Svetog proroka Ilije u Markovcu.
Prema planovima Organizacionog odbora, jubilej će biti obeležen nizom državnih, crkvenih i kulturnih manifestacija. Predviđeni su svečana akademija, naučni skupovi, istorijske izložbe, promocije knjiga, kulturno-umetnički programi, predavanja, kao i sadržaji namenjeni deci i mladima. Očekuje se dolazak istoričara, naučnika, umetnika, predstavnika državnih institucija i velikog broja posetilaca iz Srbije i regiona.
Mesto gde je završena jedna velika istorijska epoha
Smrt despota Stefana zadesila ga je iznenada tokom lova u šumadijskom zaseoku Crkvine. Istorijski izvori beleže da je u subotu, 19. jula 1427. godine, doživeo srčani udar, pao sa konja i preminuo na licu mesta. Tako je upravo na području današnjeg Mladenovca okončan život vladara koji je ostavio neizbrisiv trag u srpskoj istoriji.
Spomenik u Markovcu, poznat i kao Stefanov kamen, vekovima svedoči o tom događaju i predstavlja jedno od najznačajnijih autentičnih srednjovekovnih obeležja sačuvanih u Srbiji.
Vladar koji je spojio mač i pero
Nakon pogibije kneza Lazara na Kosovu, dvanaestogodišnji Stefan nasledio je zemlju suočenu sa velikim izazovima. Uz pomoć majke, kneginje Milice, uspeo je da očuva državu vodeći pažljivu politiku između Osmanlijskog carstva i Ugarske.
Istovremeno, bio je jedan od najpoznatijih evropskih vitezova svog vremena. Kao prvi vitez čuvenog Reda Zmaja učestvovao je u brojnim bitkama i stekao glas izuzetnog ratnika. Zbog svoje visine i snage u narodu je ostao upamćen kao Stefan Visoki.
Njegovo nasleđe nije samo vojničko. Despot Stefan bio je obrazovan vladar, pesnik i veliki zaštitnik kulture, autor znamenitog dela „Slovo ljubve“, koje se i danas smatra jednim od najlepših dela stare srpske književnosti.
Graditelj Beograda i simbol srpske državnosti
Jedna od njegovih najvećih zasluga bila je obnova Beograda. Početkom 15. veka od ugarskog kralja Žigmunda dobio je tada porušeni grad, koji je pretvorio u snažno utvrđenje, razvijeni trgovački centar i prvu zvaničnu prestonicu srpske srednjovekovne države.
Zbog svega što je učinio za Srbiju, obeležavanje šest vekova od njegove smrti ima poseban značaj upravo za Mladenovac, na čijoj teritoriji se nalazi mesto njegovog upokojenja. Jubilej 2027. godine predstavljaće priliku da se istorijsko i kulturno nasleđe ovog kraja predstavi široj javnosti, ali i da Markovačke Crkvine zauzmu mesto koje im pripada među najznačajnijim istorijskim lokalitetima Srbije.
Obeležavanje ovog velikog jubileja biće prilika da Mladenovac još jednom potvrdi svoju važnu ulogu u očuvanju nacionalne istorije i kulturne baštine, ali i da postane mesto okupljanja svih koji žele da odaju poštu vladaru koji je obeležio jednu od najslavnijih epoha srpske srednjovekovne države.
